fa بررسی برخی عوامل مرتبط با خستگی در چهارچوب تئوری علائم ناخوشی در بیماران تحت درمان با همودیالیز در مراکز دیالیز کرمان General پژوهشي Research Article زمینه و هدف: خستگی شایعترین عارضه جانبی بیماران تحت درمان با همودیالیز است. یکی از تئوریهای مرتبط با خستگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز تئوری علائم ناخوشی است که بر طبق این تئوری، خستگی دارای سه فاکتور جسمی، روانی و موقعیتی است. این مطالعه با هدف بررسی برخی عوامل مرتبط با خستگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز در چهارچوب تئوری علائم ناخوشی انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی کلیه بیماران در مراکز دیالیز شهر کرمان که معیارهای ورود به مطالعه را دارا بودند (شامل 182 نفر) انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه مشخصات دموگرافیک، مقیاس سنجش شدت خستگی، پرسشنامه حمایت اجتماعی ESSI و افسردگی Beck بود که روایی و پایایی آن در مطالعات مختلف تأیید شده بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS ویرایش 16 و آزمونهای آماری Independent T Test ، ANOVA و Range Tukey تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین نمره خستگی در کل بیماران 22/1 &plusmn; 94/3 محاسبه گردید. 151 نفر از افراد موردمطالعه (83%) از حمایت اجتماعی خوبی برخوردار بودند. میانگین نمره خستگی در افراد بر حسب جنس، سن، سوءتغذیه و آنمی تفاوت معنی‌داری نداشت ولی بر حسب طول مدت دیالیز (03/0= p )، افسردگی (001/0 p< ) و حمایت اجتماعی (01/0= p ) تفاوت‌ معنی‌داری به دست آمد. نتیجه‌گیری: با توجه به شیوع بالای خستگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز و اثرات آن بر وضعیت عملکردی و کارایی جسمی و روانی آنان، پیشنهاد می‌گردد ارائه دهندگان مراقبت از چگونگی کاهش اثرات آن بر بیماران تحت درمان با همودیالیز آگاهی بیشتری را کسب نمایند . Background and AimFatigue is the most common side effect in hemodialysis patients. A relavent theory to fatigue in hemodialysis patients, the unpleasant theory states that fatigue has physical, psychological, and situational factors. Building on unpleasant theory, this study sought to examine some factors relavent to fatigue in hemodialysis patients. Matrials and MethodsThis analytical-descriptive study included all patients (n=182) who were eligible according to inclusion criteria. Data were collected through questionnaires including demographic information, Fatigue Severity Scale, ESSI, and Beck Depression whose reliabilty and validity were confirmed. Data was analyzed in SPSS (version 16) using independent t-test, ANOVA and Tukey ResultsFatigue score mean of the patients was 3.94&plusmn;1.22. From among them, 151 (83%) had good social support. There was no significant difference between fatigue scores of participants in terms of gender, age, malnutrition, and anemia. However, there was a significant difference in terms of depression (P<0.001), duration of dialysis (P<0.003), and social support (P<0.01). ConclusionGiven the high prevalence of fatigue in hemodialysis patients and its effects on their physical and mental performance, care providers are recommended to gain more knowledge about how to reduce its impact on dialysis patients . افسردگی,حمایت اجتماعی,خستگی,همودیالیز Depression,Social Support,Fatigue,Hemodialysis 119 126 http://mcj.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-494&slc_lang=fa&sid=1 Neda Asadi ندی اسدی 10031947532846003874 10031947532846003874 No PHD Student of Nursing, Tarbiat Moddares University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری پرستاری، دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس. تهران، ایران Zahra Royani زهرا رویانی 10031947532846003875 10031947532846003875 Yes Zahra Royani, Faculty of Nursing and Midwifery, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. Email: royani_z@yahoo.com زهرا رویانی، کارشناسی ارشد پرستاری، دانشکده پرستاری مامایی دانشگاه علوم پزشکی گلستان. گلستان، ایران. تلفن:01714430351 پست الکترونیک: royani_z@yahoo.com Abbas Abbaszadeh عباس عباس زاده 10031947532846003876 10031947532846003876 No Professor, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد گروه آموزشی پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی. تهران، ایران