fa تأثیر پیامک‌های آموزشی طراحی شده بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بر اتخاذ رفتار خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو General پژوهشي Research Article زمینه و هدف: دیابت شایعترین بیماری ناشی از اختلال متابولیسم می‌باشد که با عوارض درازمدت همراه است و مستلزم خودمراقبتی ویژه در تمام عمر می‌باشد. این مطالعه با هدف تأثیر پیامک‌های آموزشی طراحی شده بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بر اتخاذ رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد. روش بررسی: این مطالعه از نوع نیمه تجربی بر روی 88 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه‌کننده به کلینیک دیابت شهر بیرجند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند، انجام شد و بیماران به طور تصادفی در دو گروه مداخله شامل 45 نفر و کنترل شامل 43 نفر قرار گرفتند. پیامک‌های آموزشی از طریق سامانه ارسال انبوه پیامک به تلفنهای همراه افراد گروه مداخله طی مدت یک ماه ارسال گردید و برای گروه کنترل مداخله‌ای صورت نگرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای شامل متغیرهای دموگرافیک و سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی به انضمام رفتارهای خودمراقبتی بود که از طریق مصاحبه با بیماران تکمیل گردید. پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب Cronbach Alpha بین 66/0-77/0 به دست آمد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS ویرایش 16 و آزمونهای آماری Chi-Square، Fisher Exact Test، Paired T Test، Independent T Test و Pearson در سطح معنی‌داری 05/0 تجزیه و تحلیل شدند.   یافته‌ها: ﻗﺒﻞ از ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﯽداری در ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی دﻣﻮﮔﺮاﻓﯿﮏ، ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻧﻤﺮه آﮔﺎﻫﯽ، رفتارهای خود مراقبتی و اﺟﺰاء ﻣﺪل اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ در دو ﮔﺮوه مداخله و کنترل وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ(05/0p>) اﻣﺎ ﺑﻌﺪ از ﻣﺪاﺧﻠﻪ آﻣﻮزﺷﯽ ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ در ﮔﺮوه مداخله اﻓﺰایﺶ ﻣﻌﻨﯽداری داشت و ﺑﯿﻦ دو ﮔﺮوه مداخله و ﮐﻨﺘﺮل تفاوت ﻣﻌﻨﯽداری به دست آمد(001/0p Background and AimDiabetes is the most common disease related to metabolism disorders with long term complications. It needs lifelong specific self-care. The aimed of this study was effect of instructional designed SMS based on adoption of self-care behavior of patients with type II diabetes Materials and MethodsThis quasi-experimental study was conducted on 88 patients with type II diabetes who referred to diabetes clinical Birjand city which selected by convenience sampling and allocated randomly into intervention group (45 patients) and control group (43 patients). Instructional SMS was sent by bulk SMS system into mobile phone of intervention group during one month and there was no intervention for the control group. Data was gathered by a questionnaire including the health belief model constructs, including self-care behaviors and demographic variables were collected through interviews with patients. Cronbach Alpha coefficient was 0.66 to 0.77. Data were analyzed by SPSS version 16 and Chi-Square, Fisher Exact Test, Paired T Test, Independent T Test and Pearson statistical tests with 0.05 significant level. ResultsBefore the intervention, there was no significant differences in demographic characteristics, the mean score knowledge, self-care behavior and model parts (HBM) between two groups (P>0.05), after intervention, the mean score variables in the experimental group was significantly increased and significant differences were found between the two groups (P الگوی اعتقاد بهداشتی,خودمراقبتی,دیابت نوع دو Self-care,Health Belief Model,Type II Diabetes 10 18 http://mcj.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-452&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hosein Baghiani Moghadam محمد حسین باقیانی‌مقدم 10031947532846003850 10031947532846003850 No Professor, Department of health services, Faculty of Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran استاد گروه آموزشی آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید صدوقی یزد. یزد، ایران Ghasem Taheri قاسم طاهری 10031947532846003851 10031947532846003851 Yes Ghasem Taheri, Expert in combating disease, Birjand University of Medical Sciences and MS.c student in Health Education, International Campus Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. ghasemtaheri2011@yahoo.com قاسم طاهری، کارشناس مبارزه با بیماری ها، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند و دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت،پردیس بین الملل دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید صدوقی یزد. یزد، ایران. تلفن:09155623010 پست الکترونیک:ghasemtaheri2011@yahoo.com Hossein Fallah Zadeh حسین فلاح‌زاده 10031947532846003852 10031947532846003852 No Associate Professor, Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran. دانشجوی گروه آموزشی آمار و اپیدمیولوژی عمومی،دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید صدوقی یزد. یزد، ایران Maryam Parsa مریم پارسا 10031947532846003853 10031947532846003853 No Bachelor of Sciences in Public Health, Health Network, Sarbishe City, Birjand of Medical Sciences University. Birjand, Iran کارشناس بهداشت عمومی، شبکه بهداشت و درمان شهرستان سربیشه، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی بیرجند. بیرجند، ایران